อยู่คนละจังหวัด จะช่วยดูแลพ่อแม่จากทางไกลอย่างไรให้ตรงใจ

ตั้งแต่เลือกเวลาคุยจนถึงนัดคนใกล้บ้านเมื่อโทรไม่ติด วิธีช่วยงานที่ทำจากไกลได้จริงโดยให้พ่อแม่เลือกว่าต้องการความช่วยเหลือแบบไหน

อยู่คนละจังหวัด จะช่วยดูแลพ่อแม่จากทางไกลอย่างไรให้ตรงใจ

ภาพประกอบสมมติสำหรับบทความ

ลูกโทรจากกรุงเทพฯ ตอนหกโมงเย็นทุกวัน แต่แม่ที่อุดรกำลังยกกับข้าวลงจากเตา พอได้ยินแม่ตอบสั้น ๆ ว่า “ก็สบายดี” ลูกทั้งโล่งใจและยังไม่แน่ใจว่าจะเชื่อเสียงในสายแค่ไหน การอยู่ห่างกันทำให้มองไม่เห็นเรื่องเล็กที่เปลี่ยนไป ขณะเดียวกันลูกก็ยังช่วยงานที่กินเวลาคนที่บ้านได้หลายอย่าง ชวนแม่เลือกให้ชัดว่างานไหนเหมาะกับลูกที่อยู่ไกล และช่วงไหนของวันอยากคุยกันเรื่องอื่นบ้าง [1] Family Caregiver Alliance

ถามว่าเรื่องไหนทำให้วันหนึ่งยากขึ้น

เริ่มจากเรื่องที่แม่เล่าเอง เช่น “ช่วงนี้ไปตลาดยังสนุกเหมือนเดิมไหม” ถ้าแม่บอกว่าไม่ค่อยได้ไป ลองถามต่อว่าเป็นเพราะฝนตก รถรับส่งเปลี่ยนเวลา หรือไม่ค่อยสบาย แต่ละคำตอบต้องการความช่วยเหลือคนละแบบ ขอก่อนว่าจะช่วยตรงไหนได้ หลีกเลี่ยงการนัดรถ สั่งอาหาร หรือจองคนดูแลโดยที่เจ้าของบ้านยังไม่รู้ เพราะสิ่งที่ดูสะดวกจากหน้าจออาจรบกวนเวลาที่แม่ใช้กับเพื่อนหรือเพิ่มภาระให้คนรับของ

นัดสายที่ทั้งคู่ตั้งตารอ

เลือกช่วงที่ได้ยินเสียงกันชัดและไม่ต้องรีบ อาจเป็นหลังข่าวเที่ยงก่อนแม่นอนพัก ตกลงด้วยว่าอยากคุยโทรศัพท์ธรรมดาหรือเปิดกล้อง บางวันคุยเพียงเรื่องมะม่วงหน้าบ้านก็พอ ถ้าต้องถามหลายเรื่องให้บอกก่อน เช่น “วันนี้อยากคุยเรื่องรถไปคลินิกสักห้านาที” เมื่อแม่รู้ว่ามีพื้นที่เล่าเรื่องที่ตัวเองสนใจ เธอก็ไม่ต้องเตรียมตอบแบบสอบถามสุขภาพทุกครั้งที่ชื่อลูกขึ้นบนหน้าจอ

เลือกงานไกลที่ลดงานคนใกล้ได้จริง

งานที่ทำได้ดีจากอีกจังหวัดมักมีจุดจบชัด เช่น โทรหาร้านที่รับส่งของถึงหน้าบ้าน ถามคลินิกเรื่องวันหยุด หรือเช็กว่ามีรถแบบที่แม่ขึ้นได้ในช่วงตลาดนัดหรือไม่ ก่อนรับงานถามคนอยู่บ้านว่าเรื่องไหนกินเวลาโดยไม่มีใครเห็น แล้วตกลงว่าจะส่งคำตอบในรูปแบบใด ถ้าแม่ใช้โทรศัพท์ปุ่มกดได้คล่อง ก็โทรบอกเวลารับของตรง ๆ และส่งข้อความให้น้องที่ช่วยเปิดประตูอีกคนตามที่แม่ตกลง [2] Family Caregiver Alliance

ถ้าหน้าที่ของคุณคือจัดนัดออนไลน์ ลองเตรียมการพบแพทย์ทางไกลให้เป็นส่วนตัวกับคนที่บ้านก่อนถึงวันนัด

สร้างวงเล็ก ๆ ใกล้บ้านด้วยความยินยอม

ขอให้แม่เลือกคนที่ยินดีให้ลูกติดต่อ เช่น น้าฝั่งตรงข้ามหรือเพื่อนที่ไปออกกำลังด้วยกัน ถามเจ้าตัวแยกต่างหากว่าสะดวกช่วยแค่ไหน บางคนโทรถามได้ช่วงเที่ยงแต่ขับรถให้ไม่ได้ บางคนถือกุญแจได้แต่ไม่สะดวกพาไปหาหมอ ให้แต่ละคนรู้เฉพาะที่จำเป็น เช่น เบอร์ติดต่อกลับและทางเข้าบ้าน ไม่ต้องส่งผลตรวจหรือข้อมูลบัญชีไปพร้อมกัน ทบทวนเมื่อเพื่อนบ้านย้ายหรือคนเดิมเริ่มทำงานนอกบ้าน [1] Family Caregiver Alliance

เรื่องง่ายอีกอย่างที่ถามกันไว้ได้คือจะเรียกคนช่วยว่าอย่างไรให้แม่สบายใจ บางบ้านใช้คำว่า “แวะเอาฝรั่งไปฝากให้แม่หน่อย” เพราะเพื่อนบ้านสองคนแลกของกินกันเป็นประจำ แต่ถ้ามีเรื่องที่ต้องตรวจดูจริง ๆ ให้บอกผู้ช่วยตรงตามจริงว่าเกิดอะไรขึ้น ต้องการให้ช่วยอะไร และรอฟังคำตอบทางไหน

ถ้าแม่ไม่รับสาย ใครทำอะไรต่อ

คุยกันในวันที่ทุกอย่างปกติว่าเหตุใดแม่อาจปิดเสียง เช่น ไปวัดหรือหลับหลังอาหาร แล้วเลือกช่วงที่จะโทรซ้ำกับคนที่ขอให้ช่วยแวะดูได้ ข้อตกลงนี้ต้องเข้ากับภาวะสุขภาพและกิจวัตรของแม่ หากมีเหตุให้เชื่อว่ากำลังเกิดอันตราย เช่น ได้ยินแม่บอกว่าหายใจไม่ออกแล้วสายขาด ให้ติดต่อบริการฉุกเฉินในพื้นที่ทันทีและให้ข้อมูลที่อยู่ การรอให้ครบเวลาที่นัดลองโทรซ้ำเหมาะเฉพาะวันที่ไม่มีสัญญาณอันตราย ในประเทศไทยโทร 1669 เมื่อมีเหตุฉุกเฉินทางการแพทย์ บอกตั้งแต่ต้นว่าผู้ป่วยอยู่จังหวัดใด [3] สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ

ทำแผนที่ให้คนที่ต้องไปถึงตัวจริง

ที่อยู่ในทะเบียนบ้านอาจมีแต่เลขหมู่ คนขับรถที่ไม่รู้จักทางย่อมต้องการจุดสังเกต ลองถามแม่นั่งไล่ทางจากถนนใหญ่ไปถึงซอย บ้านอยู่ก่อนหรือหลังร้านชำ ประตูไหนเปิดได้ ใครสะดวกออกมารับ จดเป็นข้อความสั้นที่อ่านให้คนขับฟังทางโทรศัพท์ได้ เก็บเบอร์สถานบริการหรือผู้ช่วยที่แม่ใช้จริงในที่หาได้เร็ว และขออนุญาตก่อนส่งที่อยู่หรือพิกัดบ้านให้บุคคลอื่น เช็กข้อมูลใหม่เมื่อถนนซ่อมหรือมีการย้ายจุดรับส่ง

แยกสิ่งที่เห็นออกจากสิ่งที่คาด

น้องอาจบอกว่า “แม่ดูแย่ลง” แทนที่จะรีบสรุปว่าแม่ควรย้ายมาอยู่ด้วย ลองถามว่าเห็นอะไรและเมื่อไร เช่น “สองครั้งที่ไปส่งข้าว แม่บอกว่าเหนื่อยเกินจะออกไปซื้อเอง” ถามความเห็นแม่และหารือกับทีมสุขภาพเมื่อมีสิ่งเปลี่ยนไปที่น่ากังวล จากทางไกล ลูกช่วยรวบรวมคำถาม นัดคนพาไป หรือประสานนัดตามที่แม่ยินดีได้ ผู้ประเมินอาการควรได้รับฟังเสียงของแม่และข้อมูลจากคนที่เห็นเหตุการณ์โดยตรง [2] Family Caregiver Alliance

ตัวอย่างสมมติของลูกที่ช่วยได้แม้กลับบ้านเดือนหน้า

แม่ของกิ๊ฟโทรบ่นว่าของสดหมดเร็ว กิ๊ฟเกือบสั่งตู้เย็นใหม่ แต่พอคุยกับแม่จึงรู้ว่ารถขายกับข้าวเปลี่ยนเส้นทางและแม่หิ้วของได้ครั้งละน้อย ทั้งสองเลือกลองร้านที่ส่งเช้าวันอังคาร กิ๊ฟโทรยืนยันราคากับค่าส่ง แม่เป็นคนเลือกผักและจ่ายร้านเอง หลังลองสองสัปดาห์ แม่ขอเปลี่ยนเป็นวันพฤหัสฯ เพราะวันอังคารอยากไปวัด งานของลูกจบที่ช่วยให้ทางเลือกใหม่ใช้ได้ ส่วนจังหวะชีวิตยังเป็นของแม่

ใช้วันกลับบ้านกับเรื่องที่ต้องทำต่อหน้า

ถามแม่ก่อนว่าอยากใช้เวลาด้วยกันอย่างไร แล้วกันเวลาสำหรับสิ่งที่ทำทางโทรศัพท์ไม่ได้ เช่น ไปดูจุดที่ขึ้นรถยาก ไปแนะนำตัวกับผู้ประสานงานที่แม่ไว้ใจ หรือทดลองอ่านใบนัดฉบับจริงด้วยกัน ให้คนที่ช่วยประจำมีเวลาพักถ้าเขาต้องการ แต่ไม่ต้องเปลี่ยนทุกมื้อที่บ้านเป็นงานสำรวจ ตรวจสิ่งที่ทั้งคู่ตกลงไว้แล้วเก็บเวลาสักมื้อไปกินก๋วยเตี๋ยวร้านเดิมกับแม่ วันเยี่ยมมีผลต่อความสัมพันธ์พอ ๆ กับรายการงาน [2] Family Caregiver Alliance

เช็กว่าคนที่ช่วยกันยังไหว

หลังผ่านไปสักพัก ให้แม่บอกว่าอยากเลิกอะไร อยากให้คงอะไร แล้วถามคนใกล้บ้านแบบเจาะจงว่า “การไปรับของทุกพฤหัสฯ กระทบงานไหม” ลูกที่อยู่ไกลก็พูดได้ว่าสัปดาห์หน้าเดินทางงานและโทรเวลาเดิมไม่ได้ ตกลงคนแทนให้เรียบร้อย หากความต้องการเพิ่มขึ้นเกินที่เครือข่ายนี้ทำได้ ให้เริ่มคุยเรื่องความช่วยเหลือในพื้นที่พร้อมกับแม่ เป้าหมายคือให้แต่ละงานมีที่ไปและให้ทุกคนยังมีแรงเป็นครอบครัวกันต่อ

แหล่งอ้างอิงและอ่านเพิ่มเติม

  1. Family Caregiver Alliance — How can I help with caregiving from far away?
  2. Family Caregiver Alliance — Smart Caregiving by FCA: Long-Distance Caregiving
  3. สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ — คู่มือสิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (บัตรทอง 30 บาท) พ.ศ. 2569 หน้า PDF 27

เกี่ยวกับบทความนี้

เผยแพร่เมื่อ
อัปเดตล่าสุด
ภาษาของเนื้อหา
ไทย
เผยแพร่โดย
Tongjai Nursing Home

อ่านต่อในหัวข้อที่เกี่ยวข้อง

เมื่อพ่อนึกคำไม่ออกหลังสโตรก ชวนคุยอย่างไรให้พ่อยังเป็นคนเล่า
ดูแลกันในครอบครัว

เมื่อพ่อนึกคำไม่ออกหลังสโตรก ชวนคุยอย่างไรให้พ่อยังเป็นคนเล่า

ปากกาหนึ่งด้าม รูปในโทรศัพท์ และจังหวะที่ลูกยอมรอ ช่วยให้คนที่มีภาวะเสียการสื่อความหลังโรคหลอดเลือดสมองบอกเรื่องสำคัญด้วยตัวเองได้

อ่านบทความ
เคาะประตูก่อนช่วยอาบน้ำ เมื่อผู้สูงอายุยังอยากมีพื้นที่ส่วนตัว
ดูแลกันในครอบครัว

เคาะประตูก่อนช่วยอาบน้ำ เมื่อผู้สูงอายุยังอยากมีพื้นที่ส่วนตัว

คุยเรื่องคนช่วย เวลาที่สะดวก และวิธีหยุดพัก ให้การดูแลความสะอาดยังอยู่ในจังหวะที่ผู้สูงอายุเลือกได้

อ่านบทความ
พี่น้องช่วยกันดูแลอย่างไร เมื่อคนที่อยู่บ้านเริ่มทำไม่ไหว
ดูแลกันในครอบครัว

พี่น้องช่วยกันดูแลอย่างไร เมื่อคนที่อยู่บ้านเริ่มทำไม่ไหว

ลองใช้มื้อเย็นหนึ่งมื้อคุยเรื่องงานที่ตกหล่น ตั้งแต่คนรับสายคลินิกถึงคนพาพ่อไปตัดผม แล้วตกลงให้รู้ว่าใครจะลงมือเมื่อไร

อ่านบทความ
กลับไปดูบทความทั้งหมด